LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN VẮC XIN SỐT XUẤT HUYẾT DENGUE VÀ BÀI HỌC CHO CHÍNH SÁCH Y TẾ DỰ PHÒNG

Tóm tắt

Sự phát triển vắc xin đã chuyển dịch mạnh mẽ từ thực nghiệm sang miễn dịch học phân tử và công nghệ mRNA. Tuy nhiên, sốt xuất huyết Dengue vẫn là thách thức lớn do tồn tại 4 type huyết thanh và hiện tượng tăng cường phụ thuộc kháng thể (ADE) khi kháng thể không trung hòa hỗ trợ vi rút xâm nhập đại thực bào qua thụ thể FcγR, làm tăng nguy cơ bệnh nặng và sốc Dengue. Bài tổng quan hệ thống hóa tiến trình tiến hóa của các nền tảng vắc xin Dengue (sống giảm độc lực, tái tổ hợp, vector virus, mRNA), trọng tâm phân tích các vắc xin chủ đạo gồm Dengvaxia (CYD-TDV), Qdenga (TAK-003) và TV003/TV005. Nghiên cứu đánh giá bài học quản trị y tế và đạo đức từ khủng hoảng Dengvaxia tại Philippines, đồng thời ghi nhận vai trò của Việt Nam trong các thử nghiệm lâm sàng giai đoạn III quốc tế và sự kiện cấp phép vắc xin TAK-003 năm 2024. Phân tích chỉ ra tương lai vắc xin Dengue phụ thuộc vào miễn dịch học hệ thống, trí tuệ nhân tạo, công nghệ nano và miễn dịch cá thể hóa, đặt ra phép thử toàn diện đối với năng lực y tế dự phòng toàn cầu trong thế kỷ XXI.